Ciekawostki

Chmielewski, zajęty bezpośrednim udziałem w bitwie, nie wiedział nawet, że całemu oddziałowi groziło śmiertelne niebezpieczeństwo oskrzydlenia i otoczenia.

Znów przerwijmy relację Chmielewskiego, tak bowiem szczęśliwie się składa, że możemy dokładnie opisać owo wyjście. Jest tak za sprawą Juliusza Kossaka, który namalował akwarelę „Wyjście powstańców z Pyzdr". Akwarela ta podarowana została następnie cesarzowi Napoleonowi III i spoczywa do dziś, w Polsce niereprodukowana, w Muzeum Napoleona w Paryżu. Do niedawna zresztą sądziłem, że jest to jedyna ilustracja obrazująca ten epizod. Ku mojemu zdumieniu już w 1986 roku w Muzeum Dzieci Wrzesińskich, zobaczyłem fotograficzną reprodukcję gazetowej grafiki o identycznym niemal układzie i tym samym temacie „Wyjścia". Oczywiście daleko jej do mistrzostwa pędzla Kossaka, lecz jest na niej ta sama, stromo schodząca do mostu ulica, blankowana wieża farnego kościoła

Pogłoski, o których wspomina Chmielewski, były prawdziwe. Rosjanie skupili w Koninie ponad 3 tysiące żołnierzy, nic licząc kozaków i 8 luf liczącej artylerii, i z tymi siłami ruszyli na Taczanowskiego

Korowód weselny - Trąbczyn 1952

Pod Słupcą (do dziś przy trasie E-8 znajduje się, niemal w nie zmienionym stanie zespół trzech budynków stanowiących dawną graniczną strażnicę kozacką) granice przekroczył Francuz Fauchceux i rozbił się z obozem w pobliskim majątku Rataje. Po utarczce z „pogranicznikami", na czele 150-200 powstańców granicę w okolicach Pyzdr przekroczył gen. Edmund Taczanowski. (Pyzdry były jedynym opanowanym i tak długo utrzymywanym przez powstańców miastem w Polsce!)